Będzin

Będzin to historyczna stolica Zagłębia; stare miasto (pierwsza wzmianka o wsi Będzin pochodzi z 1301 r.) położone na Wyżynie Śląskiej 12 km od Katowic. Jego nazwa wywodzi się od imienia Będa lub Będzan.

Będzin przez wzgląd na położenie wśród pagórków nad Czarną Przemszą na starym szlaku handlowym wiodącym z Kijowa do Norymbergi wydał się Kazimierzowi Wielkiemu miejscem na tyle interesującym, że  tam, gdzie stał wczesnośredniowieczny gród wzniósł  warownię, a osadzie nadał w 1358 r. prawa miejskie. Położenie to nie było najszczęśliwszym dla mieszkańców, gdyż miasto było wielokrotnie najeżdżane przez Czechów i Ślązaków. Stojąc na przedmurzu Kazimierzowskich fortyfikacji otoczone zostało kamiennym murem. Stacjonowała tam również znaczna część królewskiej armii. Za Jagiellonów miasto przeżywało bujny rozkwit, zyskując wiele przywilejów. Zahamował go najazd szwedzki w 1655 r.

 

Zamek Będzin (fot. A. Olchawska)

 

Do najciekawszych zabytków Będzina należy zamek. Najstarszą jego częścią jest cylindryczna wieża o 4 poziomach (na najniższym znajdowało się więzienie do którego spuszczano więźniów na sznurach). Z czasem dobudowano czworoboczną wieżę przylegającą od wschodu i południa do murów obronnych, 3-kondygnacyjny budynek mieszkalny i niezachowaną do dziś basztę bramną. Po pożarze w 1616 r. zamek przeistoczył się raczej w  rezydencję niż prężnie działającą fortecę. Najazd szwedzki zamienił go w ruinę. Dopiero w 1834 r. hrabia Edward Raczyński zlecił odbudowę zamku. Pracami kierował Franciszek Maria Lanci. Nic więc dziwnego, że do formy architektonicznej wprowadzono pseudogotyckie krenelaże, obramowania okien oraz ślepe machikuły. Zamek miał stać się siedzibą Szkoły Akademiczno- Górniczej. Planów jednak nie wprowadzono w życie i budowla znów zaczęła popadać w ruinę. Odbudowę rozpoczęto po I wojnie i trwa ona do dziś.

Obecnie zamek jest w niezłym stanie. Znajduje się w nim Muzeum Zagłębia z kolekcją broni i wystawą poświęconą historii miasta oraz zamku, odbywają się Zamkowe Strzelania, działa bractwo rycerskie. Wkrótce zwiedzający będą mieli okazję zwiedzania również podziemi.

Zamek można zwiedzać w:

Wt, czw, pt. 9.00 – 16.00.

Śr. 8.00- 16.00 (w okresie letnim 9.00 – 17.00)

Sobota 9.00 – 15.00.

Niedziela 10.00 – 15.00 (w okresie letnim 10.00 – 17.000.

Mury i dziedziniec można zwiedzać za darmo. Wstęp na wieżę kosztuje 2 zł, wstęp do muzeum 3/6zł (można nabyć bilet umożliwiający  zwiedzanie zamku i pałacu Miroszewskich za  5/10zł).

 

Kościół Św. Trójcy w Będzinie (fot. A. Olchawska)

 

Nieopodal zamku znajduje się kościół pod wezwaniem Św. Trójcy. W XIIIw. a może i wcześniej w miejscu tym znajdowała się niewielka, drewniana świątynia, która pełniła również funkcję zamkowej kaplicy. W 1365 r. budowlę rozebrano, by zastąpić ją gotyckim, murowanym kosciołem. Wraz z powiekszaniem się parafii świątynie rozbudowywano. W XVw. dobudowano wieżę. Zniszczony i ograbiony w czasie najazdu Szwedów kościół odbudowano w stylu barokowym. W wieku XVIII Mieroszewscy ufundowali budowę kaplicy Matki Boskiej Częstochowskiej, a w wieku XIX dobudowano kaplicę Serca Jezusowego, zakrystię i babiniec. Zwiedzając kościół warto przyjrzeć sie barokowym organom i ołtarzowi głównemu z obrazem przedstawiającym Trójcę Świętą.

 

Pałac Mieroszewskich w Będzinie (fot. A. Olchawska)

 

Pałac Mieroszewskich jest widoczny ze wzgórza zamkowego. Wystarczy zejść na dół, dojść do głównego skrzyżowania i skręcić w prawo. Po chwili dostrzeżemy na ogrodzeniu napis „muzeum” i rozległym podjazdem udamy się do wnętrza pałacu (warto również zajrzeć do przyległego parku z XVIIIw. w którym znajdują się posągi Bachusa i Flory dłuta Jerzego Leonarda Webera.

Pałac wzniesiony w 1702 r. przez chorążego Księstwa Siewierskiego Kazimierza Mieroszewskiego. Późnobarokowa rezydencja zbudowana na wzór francuski miała być wyrazem potęgi i bogactwa rodu (do Mieroszewskich należały też pałace w Mysłowicach, Siemianowicach i Zagórzu).  Przez lata pałac przechodził z rąk do rąk, by wreszcie stać się częścią Muzeum Zagłębia.

Na dole prezentowane są wystawy czasowe oraz wystawy stałe:

-„W łużyckiej osadzie i średniowiecznym grodzie”  pozwalająca zapoznać się z zabytkami archeologicznymi pochodzącymi z terenu Będzina (rekonstrukcja chaty, przedmioty codziennego użytku, biżuteria, broń, szkielet mężczyzny)

-„Izba zagłębiowska” stanowiąca rekonstrukcję jednoizbowej chaty typowej dla Zagłębia Dąbrowskiego z przykładowym wyposarzeniem.

W czasie oglądania tych wystaw byliśmy mile zaskoczeni. Pani, której zadaniem było prawdopodobnie pilnowanie byśmy niczego nie dotykali chętnie (z własnej nieprzymuszonwje woli!) opowiadała nam o pracach wykopaliskowych i prezentowanych zbiorach. Dziękujemy :)

We wnętrzach (Salonie Wodzów Antycznych, Salonie Myśliwskim, Medalionów Portretowych i Salonie Turniejowym) na piętrze uwagę zwracają  polichromie z XVIIw. oraz meble i wystrój z XVIII-początków XXw. Znajdują się tam również sale prezentujące malarstwo Jana Świderskiego i Samuela Cyglera.

 

Wnętrze pałacu Mieroszewskich w Będzinie (fot. A. Olchawska)

Pałac można zwiedzać w:

Wt, czw, pt. 9.00 – 16.00

Śr 9.00 – 17.00.

Sobota 9.00 – 15.00.

Niedziela 10.00 – 15.00 (w okresie letnim 10.00 – 17.00)

Bilety kosztują 3/6zł.

 

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s