Puszcza Niepołomicka

20km na wschód od Krakowa, w zachodniej części Kotliny Sandomierskiej znajduje się Puszcza Niepołomicka. Niegdyś nieprzebyty, zabagniony, niepołomny (trudny do wykarczowania, niezniszczalny-stąd nazwa Niepołomic) las.  Dziś Zielone Płuca Krakowa, raj dla biologów (6 rezerwatów,  bogactwo gatunków fauny i flory), miejsce spacerów okolicznych mieszkańców i mieszkanie dla 24 żubrów :)
Przez teren Puszczy prowadzą szlaki:
-zielony – 14km – z Niepołomic Drogą Królewską do Poszyny
– niebieski- 12km – z Podłęża do Woli Batorskiej
– czarny – 12km – z Grodkowic do Woli Batorskiej
-czerwony – 8km – ze Stanisławic w kierunku rezerwatu żubrów (niedostępnego dla turystów!)
– ścieżka rowerowa- 7km-  z Niepołomic do Szarowa.

Puszcza Niepołomicka (fot. A. Olchawska)

Pierwsza wzmianka o Lesie Kłaj pochodzi z 1242r. Później nazwano go Niepołomickim (1393), a w 1441 r. Puszczą Niepołomicką.
W XI w. w Kotlinie Nadwiślańskiej zaczęły powstawać pierwsze osady. Ich rozbudowę zahamowało przeniesienie stolicy do Krakowa. Najpierw Puszcza stanowiła własność królów Polski, którzy udawali się tam na polowania na grubego zwierza i stamtąd pozyskiwali cenne drewno. Po rozbiorach las przeszedł w ręce państwa.
Kazimierz Wielki, który wzniósł w Niepołomicach zamek i kościół, wiele czasu spędzał w Puszczy. Nieraz wyruszał tam w przebraniu zwykłego chłopa, by móc poznać prawdziwe nastroje okolicznych mieszkańców. Istnieje legenda jakoby przebrany monarcha zmęczony wędrówką poprosił o gościnę w chacie na skraju lasu. Gospodarze choć ubodzy przygotowali dla nieznajomego gościa strawę i zaproponowali nocleg. Urzeczony gościnnością rodziny przybysz zgodził się zostać ojcem chrzestnym nowonarodzonego dziecka. Jakież było zdziwienie, gdy 2 tygodnie później zamiast wędrowca w łachmanach do chaty przybył orszak królewski.  Król Kazimierz słowa dotrzymał a nawet podarował nowo ochrzczonemu  Kaziowi spory kawal ziemi.
Kolejna legenda związana jest z polowaniem na tura zorganizowanym przez Stefana Batorego.  Łowy miały zakończyć się fiaskiem, a królewska drużyna już zbierała się do powrotu. Król, nie dając za wygraną, tropił zwierza samotnie. Wreszcie go dostrzegł i strzelił. Tur rzucił się do ucieczki. Monarcha podążył za nim. Gdy zwierze opadło z sił władca zsiadł z konia, by je dobić. Wtem tur niespodziewanie rzucił się na króla. Śmierć spojrzała mu już w oczy, lecz zwierze padło martwe od strzału Justyny, córki myśliwego (to jej pomnik zobaczycie na niepołomickim rynku). By ochłonąć, król usiadł pod „Dębem Batorego”. I trwał ten dąb przez 600 lat, aż 28.05.2003 roku powalił go piorun.
Do historii przeszły trzydniowe łowy zorganizowane przez Augusta II Mocnego w czasie których upolowano 150 sztuk grubej zwierzyny. Monarcha spędził noc pod okazałym dębem, który potem oznaczono pamiątkową tabliczką. Drzewo zawaliło się pod naporem śniegu 4.12.1874r. a na jego miejscu posadzono nowy „Dąb Augusta”.
Na szczęście nie wszyscy prowadzili aż tak rabunkową politykę.  Już Zygmunt I Stary zdecydował się chronić Puszczę. Pod groźbą kary śmierci zakazał wszystkim poza nim samym polowań na żubry. Podobny dekret wydał w 1803r. Aleksander I Romanow, co spowodowało wzrost populacji do około 600 sztuk. (Po wojnie w Europie żyło ok. 40 żubrów, z czego 3 w prywatnej hodowli w Pszczynie. Zaczęto podejmować działania na rzecz restytucji gatunku.  W 1938r. pierwsza żubrza para zamieszkała na terenie Puszczy. Obecnie Zachowawczy Ośrodek Hodowli Żubrów zajmuje niecałe 70ha i żyje w nim stado liczące 24 żubry.)

Puszcza Niepołomicka (fot. A. Olchawska)
W czasie wojny w Puszczy Niepołomickiej żołnierze i partyzanci walczyli z Austriakami i Niemcami.
We wrześniu 1939r rozegrała się tu tragiczna Bitwa pod Poszyną . Na skutek zdrady pracownika tartaku, Jana Matterny, Niemcy zaatakowali ukrywających się w Puszczy Strzelców Podhalańskich. Duża przewaga liczebna sprawiła, że polscy żołnierze nie mieli szans. Nieliczni znaleźli schronienie u okolicznych mieszkańców, ciała 56 walczących pochowano we wspólnej mogile w Osikówce. (Jan Matterna został zastrzelony w 1943r przez żołnierzy AK.)
Gdy w 1942r. zlikwidowano getto w Bochni, ludzi zdolnych do pracy przewieziono do obozu w Bełżcu, a pozostałych przetransportowano do Puszczy Niepołomickiej.  Tu nakazano im wykopanie mogiły i rozstrzelano około 500 Żydów. Miejsce egzekucji upamiętnia tablica w języku polskim i hebrajskim.
W styczniu 1944r. patrol Kedywu dokonał na lini kolejowej biegnącej w pobliżu Puszczy zamachu na pociąg wiozący Hansa Frakna.

Skrzyp Polny (fot. A. Olchawska)

Arsphotographica.pl – Anna Olchawska

Projekt i wykonanie: LeonideX.pl

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s