Krzyżtopór

Ujazd to zwyczajna wieś w świętokrzyskim. W XII w. należała do cystersów z Jędrzejowa. W XVw. przeszła w ręce Oleśnickich, później Zborowskich, aż wreszcie Ossolińskich. Wtedy to wzniesiono tam niezwykły pałac – Krzyżtopór[1]. Jego budowę rozpoczął w 1624r. Krzysztof Ossoliński. Pod czujnym okiem Wawrzyńca Senesa powstawała budowla w typie palazzo in fotrezza, czyli pałacu o cechach obronnych.

Niestety sam Ossoliński nie zdążył nacieszyć się pałacem. Zmarł w 1645r. w rok po zakończeniu budowy. Na 5 lat rezydencja trafiła w ręce syna Krzysztofa, Krzysztofa Baldwina Ossolińskiego. Ten zginął jednak z rąk Tatarów w bitwie pod Zborowem. Nie pozostawił po sobie potomka, więc pałac znalazł się we władaniu spokrewnionej z nim rodziny Kalinowskich. Mimo grabieży, jakich Szwedzi dopuścili się w pałacu w czasie Potopu (zamek zajęli podstępem więc sama budowla nie ucierpiała) Kalinowscy zamieszkiwali weń do 1770r., kiedy to zniszczeń dokonały wojska rosyjskie. Od tamtego czasu  budowla pozostaje w ruinie.

Krzyżtopór - brama (fot. A Olchawska).

Co prawda w PRLu 2 razy podejmowano próbę odbudowy, ale z różnych przyczyn prace przerywano. W 2006r. temat powrócił. Powstało  Stowarzyszenie Krzewienia Tradycji i Opieki nad Zamkiem Krzyżtopór. Jednak koszty przedsięwzięcia są równe rocznym dochodom województwa, więc nie ma co liczyć na szybkie zebranie środków.

Budowla, choć w ruinie i tak robi ogromne wrażenie!

Krzyżtopór - pałac (fot. A Olchawska).

Ciekawostki:

  • Pałac nawiązujące do kalendarza: 4 baszty symbolizują kwartały, 12 sal miesiące, 52 pokoje – tygodnie, 365 okien – ilość dni w roku.
  • W podziemiach jednej z wież znajduje się źródełko.
  • Sala jadalna miała mieć szklany strop, nad którym znajdowało się akwarium.
  • Podobno istniało podziemne przejście łączące Krzyżtopór z Ossolinem.

Krzyżtopór - stajnie (fot. A Olchawska).

Zwiedzanie pałacu jest możliwe:

Od kwietnia do  września w godz. 8:00 – 20:00,

w  październiku od 8.00 do 17.00

od listopada do  marca w godz 8.00-16.00

Ceny biletów: 6/8zł.


[1] Nazwa Krzyżtopór pochodzi od płaskorzeźb umieszczonych w bramie: krzyża i topora. Krzyż miał symbolizować przywiązanie fundatora pałacu do religii. Topór  był herbem Ossolińskich.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s