Krzemionki – kopalnia z neolitu

Wycieczka do Krzemionek daje niesamowitą możliwość przespacerowania się korytarzami neolitycznych kopalni krzemienia.

Jest to unikat na skalę światową: największe tak stare pole górnicze w Europie składa się z 4 tysięcy szybów!

Przed tysiącami lat wydobywano tu krzemień pasiasty z którego wyrabiano narzędzia i talizmany. Wytworzone przedmioty były używane nie tylko przez lokalną ludność, ale też eksportowane za Odrę i nad Dniestr.

Krzemionki Opatowskie - korytarz neolitycznej kopalni krzemienia pasiastego (fot. A. Olchawska).

W górnej części (do pomarańczowej linii) widać korytarz z czasów neolitu. Dolna, współcześnie pogłębiona partia stanowi ułatwienie dla turystów odwiedzających kopalnię – dzięki niej nie trzeba chodzić na czworakach lub się czołgać.

Istniały 4 rodzaje kopalń:

  1. jamowe – proste jamy drążone w dół do głębokości około 2m
  2. niszowe – jamy o głębokości od 2,5 do 4m. W ich dolnej części drążono rozchodzące się na boki nisze.
  3. filarowo-komorowe – głębokość szybu sięgała 5-6m. Na dole odchodziło od niego korytarze długie na 5-8m umocnione filarami z litej skały, chroniącymi przed zawaleniem
  4. komorowe – o głębokości do 9m. Drążone w litej skale nie wymagały umocnień i pozwalały na wydobycie krzemienia z największych powierzchni. Gruz początkowo wyciągano na zewnątrz, a następnie do jego składowania wykorzystywano wyeksploatowane już korytarze.

Krzemień zalega w jednej warstwie skalnej o szerokości około 1m więc wysokość korytarzy kopalni wahała się od 55-120cm. Pracę dodatkowo utrudniała niska temperatura panująca w podziemiach (5-9ºC) i wysoka wilgotność. Ciemności rozświetlano łuczywami.

W kopalni pracowały grupy od kilku do kilkunastu osób. Na powierzchni znajdowały się pracownie zajmujące się obróbką kamienia.

Krzemionki Opatowskie - korytarz neolitycznej kopalni krzemienia pasiastego (fot. A. Olchawska).

Krzemionki Opatowskie – korytarz neolitycznej kopalni krzemienia pasiastego. Ciemne kamienie w białej wapiennej ścianie to właśnie krzemień pasiasty.

Gdzie znajduje się rezerwat archeologiczny?

Muzeum Archeologiczne i Rezerwat „Krzemionki”
Sudół 135 a
27-400 Ostrowiec Świętokrzyski

  • Współrzędne GPS (dziesiętne): 50.965454 N, 21.500587 E
  • Współrzędne GPS (stopnie): 50° 57.9273′ N, 21° 30.0352′ E

Jak wygląda zwiedzanie Krzemionek?

Wycieczkę prowadzi przewodnik. Najpierw pokazuje hałdy na powierzchni i narzędzia oraz krzemienie zgromadzone w pawilonach. Później schodzi się pod ziemię.  Trasa podziemna liczy około 500m. Korytarze są pogłębione tak, by swobodnie można się nimi poruszać. Wnętrza są oświetlone.

Na koniec, już samodzielnie zwiedza się rekonstrukcję osady. Co prawda nie jest to zrekonstruowana żadna konkretna osada, ale palisada i chaty pozwalają sobie wyobrazić, jak wyglądało życie ludzi przed tysiącami lat.

czas zwiedzania – około 1 godziny

ceny biletów: w sezonie 12/18zł, poza sezonem 8/12zł

Krzemionki Opatowskie - rekonstrukcja neolitycznej chaty (fot. A. Olchawska).

Rekonstrukcja neolitycznej chaty.

Czy krzemień pasiasty wykorzystywany jest w obecnych czasach?

Tak :) Od 1972r. sandomierski złotnik Cezary Łutowicz docenił zalety tego rodzaju krzemiania i jako pierwszy zaczął wykorzystywać go do wyrobu biżuterii. Dziś kamień ten jest wykorzystywany przez liczne firmy jubilerskie, a gotowe wyroby  ze względu na ograniczone występowanie tego rodzaju krzemienia (okolice Gór Świętokrzyskich), osiągają wysokie ceny.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s