Książ

Zamek Książ jest jednym z najciekawszych zabytków Dolnego Śląska (Wałbrzych, ul. Piastów Śląskich 1). Jest on trzecim co do wielkości (po Malborku i Wawelu) zamkiem w Polsce. Jest też zamkiem, który kryje całe mnóstwo sekretów, ale o tym w dalszej części wpisu :)

Zamek w Książu (fot. A. Olchawska).

Historia zamku:

  • Bolko I Surowy budował warownię w latach 1288-1292, by przenieść tam swoją siedzibę z Lwówka.
  • Jego wnuk, Bolko II Mały, rozbudował zamek. Nie zostawił jednak potomka, który mógłby dobra odziedziczyć. Dożywotnio dysponowała nimi wdowa po Bolku II, Agnieszka, mimo, że zgodnie z umową majątek należał już do czeskiego króla Karola IV.
  • Od tej pory zamek przechodził z rąk do rąk na drodze dziedziczenia, darowizny, kupna lub najazdu.
  •  W roku 1705 właścicielem zamku został Ernest Maksymilian von Hochberg. Jego rodzina zdobyła znaczne wpływy i szybko się bogaciła, osiągając pozycję siódmego pod względem majętności rodu w Europie. Nic dziwnego, że do rozbudowy i dekoracji zamku Hochbergowie zatrudniają najznamienitszych artystów, a na salonach goszczą śmietankę towarzyską i koronowane głowy z całego świata.
Sala Maksymiliana.

Sala Maksymiliana.

  • W 1907r. tytuł książęcy przejął Henryk XV. Nie zgadzał się z niemiecką polityką i nie ukrywał tego. Postanowił nie płacić podatków. (Jego dwaj synowie walczyli przeciw Niemcom: Jan Henryk VII w brytyjskim lotnictwie, Aleksander w wojsku polskim pod wodzą generała Andersa.) Naziści skonfiskowali majątek za długi.
  • W czasie wojny zamek ogołocono z dekoracji. W jego podziemiach więźniowie obozu w Gross- Rosen drążyli tunele. Książ miał się stać częścią kompleksu Riese i to częścią nie byle jaką, miała się tu mieścić główna kwatera sztabu Adolfa Hitlera. (Klęska pod Salingradem  w lutym 1943r. odwróciła bieg wojny. Armia Radziecka ruszyła do natarcia. Linia frontu wciąż się przesuwała. W listopadzie Wilczy Szaniec przestał być bezpiecznym schronieniem dla Hitlera. Kwatera w Książu miała działać już rok później, przy czym prace podziemne planowano ukończyć dopiero w sierpniu 45′. Bezpieczeństwo Hitlerowi miał gwarantować schron do którego führer mógł zjechać windą, której szyb do dziś znajduje  się obok komnaty przygotowanej na jego sypialnię.)
  • Obecnie zamek jest w pewnej części udostępniony zwiedzającym. Odbywają się tam również konferencje.
  • Jedyny żyjący potomek rodu Hochbergów, Bolko, systematycznie odwiedza Książ, za każdym razem zdradzając jakieś rodzinne sekrety :)
Biały salon.

Biały salon.

Księżna Daisy

Bez wątpienia najbardziej znaną panią na zamku Książ była Maria Teresa Oliwia Cornwallis West, zwana dzięki swej niebywałej urodzie księżną Daisy.

Jak angielska arystokratka znalazła się na Dolnym Śląsku?

W czasie jednego z balów w Londynie Daisy poznała swego przyszłego męża, Henryka XV. Wkrótce wzięli ślub w Opactwie Westminsterskim i wyruszyli w podróż dookoła świata. W czasie tej wyprawy Daisy otrzymała sześciometrowy sznur pereł, na którym według przekazów ciążyła klątwa, sprawiająca, że jego właścicielka nie zazna szczęścia. Nie rozstrzygając, czy na biżuterii ciążyło fatum, trzeba przyznać, że los nie był przychylny księżnej.

Daisy_von_Pless

Księżna Daisy, fot. James Stack Lauder.

Mimo przyjścia na świat czwórki dzieci, jej małżeństwo szybko się rozpadło.  Nie potrafiła się odnaleźć wśród perfekcyjnego i oschłego, niemieckiego dworu. Lubiła śpiewać, co nie budziło przychylności otoczenia. Była osobą ciepłą i życzliwą. To również nie przystawało do stylu życia pruskiej arystokracji.  Kochali ją jednak zwykli ludzie. To dla nich urządzała bale charytatywne, dzieliła się z nimi ogromnym bogactwem. Fundowała szkoły i przychodnie. Dbała o sieroty i poprawę warunków sanitarnych. W czasie wojny pomagała rannym nie zważając na to za którą stroną konfliktu się opowiadali. Apelowała o humanitarne traktowanie jeńców.

Kiedy naziści zajęli zamek, księżna zamieszkała w willi w Wałbrzychu (obecnie budynek znajduje się przy ul. Moniuszki 43). Była już wtedy schorowana. Poruszała się na wózku inwalidzkim.  Opiekowała się nią tylko jedna służąca. Zmarła w samotności.

Ogrody w Książu Stadnina w Książu (fot. A. Olchawska).

Zwiedzanie

Obecnie zamek można zwiedzać samodzielnie lub z przewodnikiem (ta opcja umożliwi zajrzenie tam, gdzie samemu wejść nie można). Cennik znajduje się na stronie http://www.ksiaz.walbrzych.pl/cennik-2.html

Zamek jest otwarty we wszystkie dni tygodnia poza poniedziałkiem. Szczegóły znajdują się na http://www.ksiaz.walbrzych.pl/godziny-otwarcia.html

Warto wspomnieć, że zwiedzając z przewodnikiem można zejść do tuneli znajdujących się 15 metrów pod zamkiem. Nie ma jednak możliwości dostania się do podziemi na głębokości 50m. Tam swą siedzibę ma obserwatorium Instytutu Geofizyki Państwowej Akademii Nauk.

Zainteresowanych tematem tych tajemniczych korytarzy i innych miejsc niedostępnych dla zwiedzających zachęcam do obejrzenia filmu Bogusława Wołoszańskiego poświęconego Zamkowi w Książu. Nagranie można obejrzeć na stronach:

– cz. 1 http://www.youtube.com/watch?v=_S2uwh_EB7A

– cz.2 http://www.youtube.com/watch?v=7BMUF81y2aE

O innych niedostępnych pomieszczeniach opowiada Mirosław Figiel w filmie dolnośląskiego stowarzyszenia: http://www.youtube.com/watch?v=9eC7tTTn0Kw.

Na zamku Książ Stadnina w Książu (fot. A. Olchawska).

Książ wciąż skrywa niewyjaśnione, a przy tym niezwykle frapujące tajemnice z czasów wojny:

  • Sala Konrada odarta przez nazistów ze stiukowych dekoracji i balkonu wymiarami oraz układem drzwi i okien odpowiada bursztynowej komnacie. Trzeba tu wspomnieć, że oficerowie Wermachtu przed zniszczeniem pałacu w Carskim Siole, w którym znajdowała się komnata, zdemontowali ją i wywieźli do Królewca. Prawdopodobnie planowano przewiezienie jej do oddalonego od frontu Książa. Czy plan udało się zrealizować, nie wiadomo. Trzeba jednak przyznać, że plan był chytry bo Rosjanie zapewne zastanowili by się 2 razy zanim zbombardowaliby kwaterę Hitlera, wiedząc, ze znajduje się tam jeden z najważniejszych skarbów w ich historii.
  • Istnieją relacje świadków potwierdzające istnienie rozmaitych tuneli i pomieszczeń (w tym ogromnej sali) znajdujących się na terenie zamku. Szacuje się, że kubatura wyrobisk dochodziła do 13 000m3! Czemu miały one służyć? Do dziś nie wiadomo. Niemcy dołożyli wszelkich starań, by nie zachowała się żadna dokumentacja. Pozostają spekulacje. Podobno miało się tu znajdować laboratorium Ministerstwa Lotnictwa, które pozwalało na badania nad wpływem lotów rakietowych na organizm człowieka.
  • Podejrzewa się, że podziemia mogą skrywać dzieła sztuki, których nie udało się wywieźć, tajne dokumenty Głównego Urzędu Bezpieczeństwa III Rzeszy bądź setki ciał więźniów pracujących przy drążeniu tuneli od 1941r.
  • Zamek miał być połączony z Górami Sowimi podziemnym tunelem, którym kursował pociąg.
  • Istnieją też domysły, że w podziemiach zamku Książ znajduje się też inny pociąg. Ten konkretny jechał  z cennym ładunkiem wiosną 45′ z Wrocławia do Wałbrzycha, ale nigdy nie dotarł do celu. Zniknął między Świebodzicami a Szczawienkiem. Pewne osoby mieszkające w Świebodzicach wspominają, że w dzieciństwie wchodziły do tunelu, który nazywały bunkrem. Potwierdza to mapa z 1928r, znajdująca się na zamku w Książu, na której widnieje zaznaczona linia kolejowa. Jest nawet więcej, można podążyć spacerkiem wzdłóż studzienek rewizyjnych. Co znajduje się pod nimi , nie wiadomo.
  • Eksplorację zamku poniekąd ułatwiają zachowane plany z 1920 i 1960r., które pozwalają oszacować część mian, jakich dokonano podczas wojny.

Stado ogierów Książ

Jako stara koniara po prostu musiałam odwiedzić książańskie stado :)

Stadnina w Książu (fot. A. Olchawska).

Na terenie  Parku Krajobrazowego  w XVIII-wiecznych stajniach zbudowanych przez Hochbergów znajduje się stadnina koni. Od 1947r. znajduje się tam jedyne państwowe stado ogierów rasy śląskiej. Od 1997r. hoduje się tam również klacze.

Klacz ze stadniny w Książu Stadnina w Książu (fot. A. Olchawska).

W stadninie można wykupić lekcje jazdy konnej lub przejażdżki bryczką (http://www.stadoksiaz.pl/oferta/jazda-konna). Są tam również organizowane różne imprezy.

Ujeżdżalnia w Książu Stadnina w Książu (fot. A. Olchawska).

Zwiedzanie:

– od 01 kwietnia do 30 września codziennie  w godz. 10.00 – 18.00

– od 01 października do 31 marca codziennie w godz. 9.00 – 17.00

Ceny biletów: 5/8zł, 8zł parking

Stadninę zwiedzamy samodzielnie. Jeśli gdzieś nie wolno wchodzi, informuje nas o tym tabliczka wywieszona na drzwiach. Śmiało można zaglądać do boksów, podziwiać wierzchowce i przyglądać się harcom źrebaków. Oczywiście nie należy dokarmiać zwierząt.

Zabudowania stadniny w Książu Stadnina w Książu (fot. A. Olchawska).

 

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s