Notatki z warsztatów lawinowych

W czasie Karkowskiego Festiwalu Górskiego Marcin Józefowicz, szef wyszkolenia ratowników TOPR, prowadził warsztaty zatytułowane Właściwy wybór drogi w zagrożeniu lawinowym- narzędzia i wiedza potrzebna do właściwego wyboru. Poniżej zamieszczam moje notatki z tych zajęć :)

* Tym razem nie będę udostępniać własnych bazgrołów więc ilustracje pochodzą głównie ze strony: http://www.ortovox.com/home

Firma Ortovox przygotowała też poradnik dostępny on line w kilku językach  http://issuu.com/ortovox/docs/sa-guidebook_en

  • Najważniejsza nie jest ilość śniegu, ale jego rodzajwiązania między warstwami. To one decydują, jakie jest ryzyko zejścia lawiny.
  • Śnieg niesiony wiatrem niezbyt chętnie łączy się z warstwami spodnimi; często tworzy deskę śnieżną -> strona nawietrzna jest bezpieczniejsza niż zawietrzna
  • Niewielkie opady śniegu po długim okresie bezśnieżnym (głównie wczesną zimą) prowadzą do powstania śniegu pływającego.

 

  • Lawinom sprzyjają:

– nagłe, intensywne ocieplenie

– szron, lodoszreń, stare warstwy śniegu

– wystawy północne

– duże nastromienie stoku

– duże pola śnieżne

– zacienienie

– opad śniegu połączony z wiatrem:

10-20cm śniegu przy wietrze 14m/s,

20-30cm – 7m/s,

30-60cm bez wiatru.

 

  • Im wyższy stopień zagrożenia lawinowego, tym więcej jest miejsc o niestabilnej pokrywie śnieżnej.

 

  • Wiatry górne (wywołujące ruch chmur) nie muszą się zgadzać z wiatrami dolnymi (wynikającymi z ukształtowania terenu).
  • Kierunek wiatru można określić miedzy innymi na podstawie sastrug i chorągiewek śnieżnych, które tworzą się pod wiatr.
sastrugi

Sastrugi. Wind-sculpted snow known as sastrugi. Arctic Ocean, north of western Russia. fot. Mike Dunn, NC State Museum of Natural Sciences, NABOS 2006 Expedition. (źródło: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Arct0017_-_Flickr_-_NOAA_Photo_Library.jpg)

  • Większość potencjalnych desek śnieżnych tworzy się podczas lub krótko po ustaniu opadów śniegu pod wpływem wiatru.
  • Gdy przez dłuższy czas utrzymuje się słoneczna pogoda i zimno, następne warstwy śniegu trudno się wiążą.
  • Stok południowy otrzymuje w ciągu 1 dnia taką „porcję promieniowania słonecznego„,jak stok S-E w ciągu 2 dni, E w ciągu 3 dni, N-E w ciągu tygodnia -> dobrze jest unikać w czasie wyjść zimowych stoków północnych i północno wschodnich.
  • Poruszając się grupą należy zachować ok. 20m odstępy między osobami (szczególnie w terenie niebezpiecznym).
  • Odpoczywamy w miejscach bezpiecznych.
  • Nocą i w czasie mgły nie da się oszacować zagrożenia lawinowego -> nie należy w takich warunkach wychodzić w góry (trzeba się liczyć z tym, że ratownicy również nie będą ryzykować).
  • Metoda szacowania ryzyka Wernera Muntera czyli 3×3 bo pod uwagę bierzemy 3 czynniki i 3 filtry.

 

3 czynniki/3filtry POGODA TEREN LUDZIE
REGIONALNY – rozeznanie przed planowaną wycieczką Sprawdzamy komunikat lawinowy, prognozę pogody, informacje od świadków. Zapoznajemy się z mapą w skali 1:25 000 lub dokładniejszą, czytamy przewodniki, opisy szlaków, planujemy rozsądną długość i trudność trasy. Wybieramy partnerów na wycieczkę biorąc pod uwagę ich wiedzę i umiejętności (poruszania się w terenie górskim, wyboru drogi w terenie zagrożonym lawiną, posługiwania się lawinowym abc), posiadany sprzęt i cechy charakteru. Jeśli grupa jest liczniejsza, dzielimy się na podgrupy.
LOKALNY – ocena sytuacji na miejscu Sprawdzamy informacje na temat sytuacji pogodowej pod kątem śniegu, wiatru, temperatury, widzialności… Sporządzamy profil śnieżny. Wypatrujemy śladów lawinisk, desek śnieżnych itp. Sprawdzamy, czy informacje o terenie pokrywają się ze stanem faktycznym. Wyznaczamy alternatywne trasy „na wszelki wypadek”. Dostosowujemy przebieg trasy do sytuacji. Sprawdzamy wyposażenie, rozmawiamy o samopoczuciu, pozostawiamy informacje o przebiegu planowanej trasy i jej ewentualnych wariantach. Włączamy detektory lawinowe. Kontrolujemy czas przejścia poszczególnych etapów wycieczki.
MIEJSCOWY – w trakcie wycieczki Obserwacja sytuacji na miejscu, dostrzeganie możliwych zagrożeń, np. nawisów śnieżnych. Wykonanie pomiarów (twardości śniegu, test kompresyjny, test norweski, pomiar nachylenia). Słuchamy odgłosów wydawanych przez śnieg Baczna obserwacja trasy, głównie tego, co jest powyżej. Reagowanie na zagrożenia. Kontrola stanu zmęczenia grupy, ewentualnych problemów zdrowotnych. Zachowywanie dyscypliny i bezpiecznych odległości. Zachowanie bezpieczeństwa.
  • Metoda redukcyjna – polega na obliczeniu ryzyka ze wzoru:

metoda-redukcyjna

Jeśli wynik jest:

– mniejszy niż 1 – możemy ruszać na szlak

– równy 1 – analizujemy sytuację

– większy niż 1 – odpuszczamy wycieczkę.

 

Potencjalne zagrożenie – do wzoru podstawiamy wartość odpowiednią dla danego stopnia lawinowego:

1 stopień -> podstawiamy 2

2 st. -> 4

3 st. -> 8

4st. -> 16

5st -> 32

Współczynniki redukcji:

  • nastromienie stoku

> 40 stopni -> wsp. red.= 2

> 35 st.-> wsp. red.= 3

> 30 st. -> wsp. red.= 4

  • omijanie stoków o wystawie :

N-NW, NE – wsp. red.= 2

WNW-N-ESE – wsp. red.= 3

omijanie obszarów z komunikatu  lawinowego – wsp. red.= 4

wybranie zbocza rozjeżdżonego  przez narciarzy – wsp. red.= 2

  • liczebność grupy:

grupa większa niż 4 osoby, idąca w odstępach  – wsp. red.= 2

2-4 osób – wsp. red.= 2

2-4 osób idących w odstępach – wsp. red.= 3

 

 

 

 

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s